EUREPGAP 1997 yılında Avrupa-Perakendiciler Ürün Çalışma Grubu'na (EUREP) bağlı hipermarket ve süpermarket zincirlerinin "İyi Tarımsal Uygulamalar" ile ilgili olarak (Good Agricultural Practices - GAP) belirli standart ve uygulamaları iyileştirmeye yönelik kararlar almak üzere biraraya gelmeleri sonucunda ortaya çıkmıştır.

Bu kapsamda EUREPGAP, uluslararası alanda kabul edilen belgelendirme yasalarına yönelik normları içeren bir protokoldür. Dünyanın her yerinden temsilcilerin ve gıda zincirlerinin tüm aşamaları bu protokolün oluşturulmasında etken olmuş ve ortaya son derece güçlü, zorlayıcı bir protokol çıkmıştır.

EUREPGAP'a kimler dahil?

EUREPGAP üyeleri; süpermarket zincirleri, tedarikçi/üreticiler ile tarımsal girdi ve hizmet sektöründen oluşmaktadır. Önceliklikli üreticilere ve tarımsal üretime karşı sorumludurlar ve uygulamaların iyileştirilmesinde önemli katkıları bulunmaktadır. Ancak, bu üyeler EUREPGAP karar oluşturma sürecinde yer almazlar. Kararlar bağımsız bir başkan tarafından yönetilen EUREGAP Yönetim Komitesi tarafından alınır. Standard belgeler ve sertifikalandırma sistemi Teknik ve Standardlar Komitesi tarafından onaylanır. Her iki komitenin üyeleri % 50 süpermarket temsilcileri ve % 50 üretici temsilcilerinden oluşur.

Organizasyon artık süpermarket zincirleri tarafından yönlendirilmemektedir; Tedarik zinciri ve nihai tüketicilerin tümünün yararına yönelik kararlar alan çok daha demoktrat bir organizasyona haline gelmiştir.

EUREPGAP'ın oluşturulmasında rol oynayan etkenler nelerdir?

EUREPGAP, başta deli dana ve piyasaya hızla giren genetik değişime uğramış organizmalar olmak üzere, tüketicilerin gıda güvenliği konusunda duydukları endişeleri gidermek amacıyla oluşturulmuştur. Tüketiciler tüm Avrupa'da ve dünyanın her yerinde genellikle gıdaların nasıl üretildiğini sorgulamaktadırlar; Modern tarımda hangi tekniklerin nasıl uygulandığını bilemediklerinden, gıdaların güvenliği hakkında güvenceye gereksinim duymaktadırlar.

Gıda güvenliği, uluslararası sınırlar tanımayan, global bir konudur. Üyelerin pek çoğu süpermarket sektörünün global aktörleri durumundadırlar ve dünyanın değişik yörelerinden gelen çifte standartlarla faaliyet göstermeleri mümkün değildir. Bu nedenle de, uluslararası olarak tanınmış ortak standartlara gereksinimleri vardır.

EUREPGAP'in oluşmasında diğer bir etken de insan, dünya ve kar üçlüsüdür. Büyük şirketler ve çok uluslu tedarik merkezleri yatırımcılarını giderek daha çok etkilemek zorundadırlar. Belirli bir üreticinin ürünü ile çevreye zarar vermesi ya da mesleki sağlık ve güvenlik standartlarına saygı göstermemesi halinde risk artmakta, yatırımcıları cezbetme olasılıkları ise büyük ölçüde azalmaktadır.

Üçüncü etken, İyi Tarım Uygulamaları üzerine odaklanmış olmamızdan kaynaklanmaktadır. EUREPGAP, temel olarak HACCP prensiplerine dayanır, ve hernekadar kapsama alanı ürünün toprakta yetişme evresiyle sınırlı olsa da uygulamalarla ilgili yönetmelikler, ürünün çiftlikte ambalajlanması ve çiftlikten diğer ara birimlere sevkine kadar tam bir zincir güvencesi oluşturur.

Zincirin tamamının güvenli olması önemlidir - bu zincirinin bir bölümünün sağlıklı, geri kalanının ise güven sarsıcı olması söz konusu olamaz çünkü sürecin bitiminde tüketiciyi ilgilendiren tek husus ortaya çıkan sonuçtur.

EUREPGAP'ın hedefleri nelerdir?

EUREPGAP'ın başlıca hedefi, tarımsal üretim zinciri dahilinde gıda güvenliğinde oluşabilecek riskleri büyük ölçüde azaltmak, üretimin dünya çapında belirli kriterler doğrultusunda, sistematik ve tutarlı bir şekilde yapılabilmesi için tarafsız denetim ve güvence getirmektir. Bunun gerçekleşmesi, protokol ve kriterlere uyum sağlamakla mümkündür.

Temel amaç, sürekli gelişmeyi sağlayacak bir tartışma ortamı yaratmaktır. Çiftçi ve süpermarket zincirlerinden oluşan Teknik ve Standartlar Komitesi, ortaya çıkabilecek sorun ve riskleri gündemlerine alarak tartışırlar. Bu son derece etkin süreç ve mekanizma, protokolün yeniden gözden geçirilmesini sağlar.

Protokolün prensipleri nelerdir?

Protokol uzmanlar tarafından geliştirilmiştir ve ağırlıklı olarak risk belirlenmesine yöneliktir. Risklerin azaltılması, iyi ve uygun tarım uygulamalarına bağlı kalınması koşuluyla mümkün olabilir. Böyle bir uygulama, çevreye olduğu kadar işçilerin güvenlik ve sağlık içinde yaşama haklarına saygı gösterilmesi gibi başka yararları da beraberinde getirir. Protokol üç ana elemandan oluşmaktadır ve bunların en önemlisi her zaman gıda güvenliği olacaktır.

Çevrenin korunması. işçiler için güvenli, sağlıklı koşulların sağlanması da diğer önemli unsurlardır. Tüketiciler bir mağazaya girdiklerinde genellikle bu konuları pek düşünmeseler de, çevreye doğrudan zarar veren, işçilerine karşı saygısız bir tutum izleyen firmaların ürünlerini almayı istemezler. Pek çok şey müşteriler için düşünülerek yapılırken, onların bu konuda yanıltılmaları doğru olmaz.

Protokolün gelecekteki önemi ne olacaktır?

Dünyada tarımın her ülkede büyük değişime uğramasıyla birlikte, gelecekte gıda güvenliği ve çevre üzerinde yapacağı etkileri hesaba katan EUREPGAP'a odaklanmanın ne kadar önemli olduğu bir kez daha ortaya çıkmıştır.

Bölgesel konferanslarla bu yöndeki çalışmalara destek sağlanması gerekir. Bu konferanslar ile sağlanılan iletişim hayati anlam taşımaktadır. EUREPGAP protokolü ve uygulaması, websitesinde verilen bilgilerle son derece açık ve şeffaftır. Bu özelliği ile insanları geri bildirime teşvik eder, herkesten bir şeyler öğrenmemizi sağlar.

Global tutarlılığı sağlamak bir amaçtır ve uzun vadede bizim de bu sürecin içinde olmamız gerekir. Bazı süpermarket zincirleri, tedarikçilerinin 2004 yılında EUREPGAP sertifikası almalarını istemişlerdi. Diğerleri kesin bir tarih ileri sürmeseler de, çok kısa bir zaman içinde tedarikçilerinin neden EUREPGAP sertifikalı olmadığını sorgulamaya başlayacak ve onlarla iş yapıp yapmayacaklarını tekrar gözden geçirmeye başlayacaklardır.

EUREPGAP Protokolü herkese açık bir doküman mıdır?

Protokol EUREPGAP Websitesinde herkesin bilgisine açıktır. EUREPGAP® logosu ve kullanma hakkı lisans anlaşmasına bağlıdır.

Eurepgap Sertifikasyonu   Gıda Güvenliği